برای یکدست سازی سطح بتن در پروژه ‌های بزرگ ساختمان سازی و یا محوطه سازی های عظیم از دستگاه ماله پروانه ای استفاده می کنند. دستگاه ماله پروانه ای می ‌تواند در سطح بزرگی از فضا های ساخت و ساز به حرکت درآمده و در حین این حرکت، سطوح بتن ریزی شده را یکنواخت، تراز و مسطح نماید. این دستگاه در محافل بازاری و یا ساخت و ساز با نام هایی دیگر همچون ماله موتوری و یا ماله هلیکوپتری نیز شناخته شده است. ماله پروانه ای در مدل های برقی، بنزینی و البته دیزلی تولید می ‌شود و تمام آنها از یک ایده کلی در طراحی استفاده می کنند. در ادامه قصد داریم تا از طراحی و اصول کارکرد ماله پروانه ای بگوییم. اینکه این ماشین چگونه طراحی شده است و چطور می ‌تواند سطوح بزرگ بتن ریزی شده را مسطح نماید.

کارکرد ماله پروانه ای

اصول طراحی ماله پروانه ای در نگاهی فنی

اصولا ماله کشی سطح بتن شامل استفاده از صفحات صاف و بلندی است که به شکلی یکدست بر سطح بتن کشیده شده تا بتوانند سطح آن را تراز نمایند. این ایده در طراحی انواع ماله موتوری نیز دیده شده است. در طرح ساخت ماله پروانه ای شاهد استفاده از تیغه های پهن، صاف و بلندی هستیم که حول یک محور متصل بوده و همراه با گردش آن محور به چرخش درآمده و به این ترتیب سطح بتن را مسطح می کنند.

در ایده طراحی انواع ماله موتوری قرار است قدرت گردش پروانه دستگاه از طریق موتور های بنزینی، دیزلی و گاهاً برقی فراهم شود. موقعیت نصب این موتور ها در قسمت بالای دستگاه می باشد و قدرت آنها از طریق حضور یک شفت مستقیم در اختیار گیربکس و در امتداد آن تیغه های دستگاه قرار خواهد گرفت.

هر چه دستگاه ابعاد بزرگتری داشته باشد و در این ابعاد بزرگتر از تیغه های پهن تری استفاده کند، نیاز به قدرت بالاتر موتور های دستگاه خواهد شد. مانند انواع ماله موتوری سرنشین‌ دار که در دسته بزرگترین ماشین آلات با هدف مسطح سازی بتن قرار دارند.

موتور های قدرتمند با حضور گیربکسی که قادر به استخراج گشتاور بالایی از سرعت زیاد موتور ها است، در نهایت در حرکتی نرم و روان تیغه های پروانه ای دستگاه را به گردش خواهد انداخت. این تیغه ها در طراحی پهنی که دارند، کاملاً بر سطح بتن نشسته و با گردش ملایم آنها از طریق موتور های قدرتمند، سطح بتن را یکنواخت و تراز می ‌نمایند.

کاربرد های ماله پروانه ای

هدف اصلی در استفاده از ماله پروانه ای مسطح نمودن سطح بتن می باشد. البته این مسطح نمودن با صیقل زنی آن نیز همراه است. ماله پروانه ای در دسته ماشین آلات اصلی ساختمان سازی قرار دارد و جدا از تأمین اهدافی مانند مسطح سازی سطح بتن برای اهداف متنوع دیگری نیز مورد استفاده قرار می ‌گیرد، مانند:

حذف ترک ها در سطح و عمق بتن:

ایجاد ترک از بزرگترین مشکلات در کار با بتن می باشد. این ترک ها غالباً در اثر نبود توزیع یکنواخت بتن با حضور حباب هایی مانده در اعماق آن پیدا خواهند شد. در بتن ریزی های عمیق که لازم است تا حجم بتن را به شکل یکنواخت و عاری از هر گونه حباب نماییم، می توانیم از انواع ویبره های بتن استفاده کنیم؛ اما در محوطه سازی که قرار است لایه نازکی از سطح بتن داشته باشیم، یک دستگاه ماله پروانه ای می تواند با توزیع یکنواخت آن، تمامی خلل و فرج های مانده در عمق و سطح بتن را حذف کرده و در امتداد آن از ترک های آینده بتن پیشگیری کند.

فشرده سازی سطح بتن:

به مانند تمام اهدافی که در حذف ترک ها قید کردیم، لازم است تا سطح بتن به شکل یکنواختی فشرده شود. فشرده سازی چیزی فراتر از خارج کردن حباب های مانده در اعماق آن می ‌باشد. در فشرده ‌سازی صحبت از توزیع یکنواخت و تحت فشار بتن است تا بتوان آن را به طول کامل بر سطح زیرین که غالباً یک فضای خاکی یا آرماتور بندی شده است، استقرار داد.

کف سازی در فضا های بزرگ ساختمانی:

یک فضای بزرگ مانند سالن های ورزشی، فضا های نمایشگاهی و یا ابر فضا هایی مانند باند های فرودگاهی نیاز به تجهیزاتی دارند که بتوانند با سرعت عمل بالا در کیفیت خوبی کف سازی مورد نظر را به انجام رسانند.

نحوه کار با ماله پروانه ای

حذف لبه ‌های مانده بر سطح بتن:

این لبه ها غالباً در انتهای عملیات شمشه کشی حضور دارند. با یک ماله پروانه ای می توانید به راحتی تمام این لبه ها را حذف کنید.

فرو بردن سنگ دانه های درشت در اعماق بتن:

در برخی از محوطه سازی ها برای صرفه جویی در مصرف بتن و یا ایجاد یک فضای خاص و زیبا ترجیح می دهند تا سنگ های درشت را در اعماق بتن قرار دهند. این سنگ ها باید به شکل یکدست و کاملاً تراز شده با سطح بتن باشند. ماله پروانه ای برای تامین این هدف ابزار مناسبی است.

صاف و صیقلی کردن سطح بتن:

در تمام کف سازی ها علاقه داریم تا سطح بتن در نهایت تراز بودن به شکل کاملاً صاف و صیقلی باشد. انواع شمشه های موتوری و یا دستی از پس این وظیفه بر می آیند؛ اما برای رسیدن به حداکثر سطح صیقلی شده، ماله پروانه ای ها ابزار های بهتری هستند.

اصول کارکرد انواع ماله پروانه ای

در طراحی، دو نوع ماله پروانه ای ساخته می شود:

ماله موتوری دستی

ماله موتوری نفربر

هر دو مدل همراه با تیغه های پهن توانایی مسطح سازی سطح بتن را دارند. لکن در کارکرد آنها تفاوت هایی وجود دارد. ماله پروانه ای دستی با کمک نیروی انسانی جابجا می شود، حجم و ظرفیت اندکی در مسطح سازی سطح بتن دارد و می‌ تواند در فضا های کوچک با ظرافت بالایی کار کند. در مقابل ماله موتوری نفربر از جمله ماشین آلات بزرگ ساختمان سازی است. یک ماله موتوری با طراحی ای شبیه به یک خودروی کوچک که قادر به حمل اپراتور می باشد. اپراتور دستگاه سوار بر این ماشین قادر است تا آن را همراه با سیستم کنترلی هدایت کند.

شناخت اجزای ماله موتوری

ماله موتوری از کنار هم قرار گرفتن اجزای متعددی تشکیل شده است. اصل دستگاه شامل موتور و پروانه آن است که بر یک شاسی فلزی مستحکم سوار هستند.

موتور در ماله پروانه ای:

وظیفه تامین قدرت در این دستگاه را بر عهده دارد. موتور های بنزینی، دیزلی و گاهاً برقی از نمونه های متداول در ساخت ماله موتوری هستند.

تیغه ها در ماله موتوری:

ماله موتوری ها در سه سایز استاندارد ۶۰، ۹۰ و ۱۲۰ سانتیمتری عرضه می ‌شوند. این سایز ها معرف طول تیغه دستگاه می باشند. این تیغه ها بر دستگاه مال موتوری نصب شده و وظیفه مسطح نمودن سطح بتن را بر عهده دارند.

سینی ماله پروانه ای:

در کنار تیغه ها که برای مسطح سازی بتن هستند، قطعه دیگری با نام سینی ماله پروانه ای نیز حضور دارد. این سینی ماله پروانه ای شکل محدبی داشته و بیشتر با هدف صیقل زنی سطح بتن مورد استفاده قرار می گیرد. سینی ماله پروانه ای نیز به مانند تیغه ها در سایز های ۶۰، ۹۰ و ۱۲۰ سانتیمتری تولید می ‌شود.

شاسی دستگاه ماله پروانه ای:

این شاسی فلزی تمام قطعات مکانیکی و متحرک ماله را در کنار هم قرار خواهد داد.

نحوه کار با ماله پروانه ای

برای آغاز کار با ماله پروانه ای لازم است تا در ابتدای امر سطح بتن را با کمک شمشه های دستی و یا موتوری مسطح سازیم. ماله موتوری نمی ‌تواند در زمانی که بتن هنوز خیس است، وظایف مسطح سازی خود را انجام دهد. چرا که در عمق بتن فرو خواهد رفت. لذا لازم است تا پس از سفت شدن مختصری از سطح بتن اقدام به ماله کشی همراه با ماله پروانه ای نماییم. این میزان سختی باید به اندازه ای باشد که بتوان به راحتی در سطح بتن ایستاد، به گونه ‌ای که کفش شما به مقدار اندک، چیزی در حدود ۳ میلیمتر در عمق بتن فرو رفته باشد.

کاربرد ماله پروانه ای

در کار با ماله پروانه ای غالباً بهتر است که از یک گوشه فضای ساخت و ساز شروع کنیم و با استقرار در پشت ماله پروانه ای فضای حرکت آن را در سطح کار توسعه دهیم. در این بین رعایت برخی نکات کلیدی در حین کار ضرورت پیدا می ‌کند.

  • اگر در سطح بتن شاهد حضور آب و یا شیرابه بتن بودید، عملیات ماله کشی را تا خشک شدن سطح بتن متوقف سازید.
  • حتماً از شمشه کشی قبل از ماله پروانه ای استفاده کنید.
  • استفاده از لباس کار، عینک ایمنی و چکمه های مخصوص را جدی بگیرید.
  • در صورت نیاز به تعریف تیغه ها، این کار را در زمان خاموش بودن دستگاه انجام دهید.
  • کار در گوشه ها مستلزم سرعت کم دستگاه است. گوشه های کار مستعد آسیب به دستگاه ماله موتوری هستند.
  • در تمام مدت کار و هدایت دستگاه ماله موتوری از هر دو دست استفاده کنید.

کارکرد ماله پروانه ای بیشتر متوجه ساخت و ساز های بسیار بزرگ است. زمانی که با حجم قابل توجهی از بتن ریزی در کنار سطح بزرگی از کار مواجه هستیم. به هر صورت این دستگاه با راندمان کاری بالایی می تواند هر نوع سطح بتنی را تراز کرده و سطح آن را صیقل دهد، مادامیکه شما نیز تمام جوانب کار حرفه‌ ای با این دستگاه را رعایت کرده باشید.